ધોરણ 10 ગુજરાતી (01-G) પ્રશ્નપત્ર સોલ્યુશન

જોડકાં જોડો (કૃતિ અને પાત્ર)

ખાલી જગ્યા પૂરો

5) અંકલેશ્વરને મિત્રો મજાકમાં ગંદકેશવર કહેતા.

6) કાળુ માને છે કે જગતમાં સૌથી ખરાબ બાબત ભીખ માટે હાથ લંબાવવો છે.

7) 'ચોપડાની ઈંદ્રજાળ' પાઠ લેખકના 'બાનો ભીખુ' પુસ્તકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે.

8) હિમ નદી ઓળંગવાનાં સાધનોના અભાવે લેખક પાછા ફર્યા.

એક વાક્યમાં ઉત્તર

9) અંકિતને રામાયણ અને મહાભારતની બાળકથાઓના પુસ્તકો ભેટમાં મળ્યા હતા.

10) નરેન જે કન્યાને પ્રેમ કરતો હતો તેણે લગ્નની ના પાડી હોવાથી તે લગ્નનાં માગાં પાછાં ઠેલતો હતો. મનીષાને સાચો પ્રેમ કરતો હતો

જોડકાં જોડો (કૃતિ અને કર્તા)

ખાલી જગ્યા પૂરો

21) 'વૈષ્ણવજન' પદ ગાંધીજીને અતિ પ્રિય હતું.

22) ‘હું એવો ગુજરાતી' કાવ્યમાં નર્મદા નદીનો ઉલ્લેખ છે.

23) જો હૃદયની આગ વધી 'ગની' તો ખુદ ઈશ્વરે જ કૃપા કરી.

24) હાઈકુ સત્તર અક્ષરની કવિતા છે.
 

જોડણી અને સંધિ

33) સાચી જોડણી: કુતૂહલ, ઉજાણી

34) 'વાબાણ' ની સાચી સંધિ: વાક્ + બાણ

35) 'ચાતુર્માસ' શબ્દનો સમાસ: દ્વિગુ સમાસ

અલંકાર અને પ્રત્યય

36) ભેટ અને નાસ્તો
37) "ડુંગરો પણ રડી ઉઠયા" - સજીવારોપણ અલંકાર

38) 'નવલિકા' શબ્દમાં કયો પ્રત્યય છે? પર પ્રત્યય (ઇકા)

શબ્દાર્થ અને વ્યાકરણ

39) સમાનાર્થી: હાર → કતાર, મસાણ → સ્મશાન

40) 'હેત' સંજ્ઞાનો પ્રકાર: ભાવવાચક સંજ્ઞા

41) રૂઢિપ્રયોગ: નવ તેજાં પડવાં → ખૂબ મુશ્કેલી પડવી

42)  આ બાજુના કે તે બાજુના

43) શબ્દસમૂહ: જેની કોઈ સંભાળ રાખનાર નથી તે → અનાથ

44) દૂસાહસ

45) કર્મણિ વાક્ય: પોલીસ દ્વારા ચોર પકડાયો.
46) સંદેશો સમાચાર

47) સંબંધ વાચક

48) નિયમિત સમય વાચક

49) ધ્વનિઘટકો છૂટા પાડો (તૃષ્ણા):
ત્ + ઋ + ષ્ + ણ્ + આ

50) એ સાંજે અમે ખૂબ હસ્યાં

51) છંદ ઓળખાવો: "છૂટી છૂટી, સહન ન થતાં, મત્ત પાછાં મળે છે." → મંદાક્રાંતા

52) છંદનું નામ: ૧૫ માત્રાના બે ચરણ (કુલ ૩૦) ધરાવતો છંદ - ચોપાઈ (અથવા સવૈયાના સંદર્ભમાં).

પ્રશ્ન 53: વિચાર વિસ્તાર

પંક્તિ 1:

"કડવા હોય લીમડા, પણ શીતળ એની છોય, બાંધવ હોય અબોલડા, તોય પોતાની બાંય."

વિચાર વિસ્તાર:

આ પંક્તિમાં કવિએ કુટુંબ અને સ્વજનોનું મહત્વ સમજાવ્યું છે. લીમડો સ્વાદમાં કડવો હોય છે પરંતુ તેનો છાંયો અત્યંત ઠંડક આપનારો હોય છે. તેવી જ રીતે આપણા ભાઈ-ભાંડુઓ કે સ્વજનો સાથે ક્યારેક મનદુઃખને કારણે અબોલા હોય, તો પણ મુશ્કેલીના સમયે તેઓ જ આપણી વહારે આવે છે. લોહીનો સંબંધ ક્યારેય તૂટતો નથી; આફતના સમયે પારકા માણસો કામ આવે કે ન આવે, પણ પોતાના સ્વજનો જ આપણો મજબૂત ટેકો (બાંય) બને છે.

--- અથવા ---

પંક્તિ 2:

"વિદ્યા પુસ્તકમાં અને પર કબજામાં ધન; ભીડ પડે કામ નાંવે, એ વિદ્યા એ ધન"

વિચાર વિસ્તાર:

આ પંક્તિમાં કવિ જ્ઞાન અને સંપત્તિના વ્યવહારુ ઉપયોગ પર ભાર મૂકે છે. જે વિદ્યા માત્ર પુસ્તકોમાં જ રહી જાય અને મગજમાં ન ઉતરે, તે વિદ્યા નથી. તેમજ જે ધન બીજાના કબજામાં હોય તે આપણું નથી. જ્યારે ખરેખર જરૂરિયાત (ભીડ) ઊભી થાય, ત્યારે જે વિદ્યા યાદ ન આવે અને જે ધન વાપરી ન શકાય, તે હોવા છતાં નકામું છે. સાચું જ્ઞાન તે છે જે આચરણમાં હોય.

પ્રશ્ન 54: અહેવાલ લેખન

વિષય: વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમ

સ્થળ: આદર્શ વિદ્યાલય, સુરત | તારીખ: ૨૬ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬

અમારી શાળામાં ગઈકાલે 'વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ' નિમિત્તે વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમનું સુંદર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતુ